فصلنامه رهیافتی نو در آموزش و یادگیری

اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر خودتنظیمی یادگیری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص مقطع ابتدایی شهر ساری

10.22034/jnael.2027.251369
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5
بهار 1405
فصلنامه رهیافتی نو در آموزش و یادگیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (کمی )

نویسندگان

سارا یوسفی 1
مریم سادات جلالی 2
نگین اگ 3

1 گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد آیت الله آملی، ایران.

2 گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

3 گروه روانشناسی بالینی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.

چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر خودتنظیمی یادگیری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص دوره ابتدایی شهر ساری بود. روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص دوره ابتدایی شهر ساری در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰4 تشکیل دادند که تعداد آن‌ها ۱۲۰ نفر بود. از میان جامعه آماری، ۴۰ دانش‌آموز با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و پس از احراز ملاک‌های ورود به پژوهش، به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه خودتنظیمی یادگیری و پرسشنامه درگیری تحصیلی بود. گروه آزمایش در طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش برنامه مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد (ACT) قرار گرفت، در حالی که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین دو گروه آزمایش و گواه در میزان خودتنظیمی یادگیری و درگیری تحصیلی تفاوت معناداری وجود دارد (۰۵/۰>P). نتایج بیانگر آن بود که برنامه آموزشی مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد موجب افزایش مهارت‌های خودتنظیمی یادگیری و بهبود ابعاد مختلف درگیری تحصیلی شامل درگیری رفتاری، شناختی و عاطفی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص شد. بنابراین، استفاده از مداخلات مبتنی بر ACT می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در جهت ارتقای عملکرد تحصیلی و سازگاری آموزشی این دانش‌آموزان مورد توجه متخصصان تعلیم‌وتربیت و مشاوران مدارس قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

درمان پذیرش و تعهد
خودتنظیمی یادگیری
درگیری تحصیلی
اختلال یادگیری خاص
دانش‌آموزان دوره ابتدایی

عنوان مقاله English

The Effectiveness of an Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-Based Educational Program on Self-Regulated Learning and Academic Engagement Among Elementary School Students with Specific Learning Disabilities in Sari

نویسندگان English

Sara Yousefi 1
Maryam Sadat Jalali 2
Negin Og 3
1 Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Ayatollah Amoli Branch, Iran
2 Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran
3 Department of Clinical Psychology, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran.
چکیده English

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effectiveness of an educational program based on Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on the self-regulated learning and academic engagement of elementary school students with specific learning disorders in Sari. The study employed a quasi-experimental design with a pre-test, post-test, and control group. The statistical population of the study consisted of all elementary school students with specific learning disabilities in the city of Sari during the 1404–1405 academic year, totaling 120 students. From this population, 40 students were selected using purposive sampling; after meeting the inclusion criteria, they were randomly assigned to either the experimental group (20 students) or the control group (20 students). The data collection instruments consisted of the Self-Regulated Learning Questionnaire and the Academic Engagement Questionnaire. The experimental group underwent training based on Acceptance and Commitment Therapy (ACT) over eight 90-minute sessions, whereas the control group received no intervention. The obtained data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The findings indicated that, after controlling for pre-test scores, there was a significant difference between the experimental and control groups regarding self-regulated learning and academic engagement (p < 0.05). The results indicated that the training program based on Acceptance and Commitment Therapy (ACT) led to an increase in self-regulated learning skills and an improvement in various dimensions of academic engagement—including behavioral, cognitive, and emotional engagement—among students with specific learning disorders. Therefore, the use of ACT-based interventions can be considered by educational specialists and school counselors as an effective approach to enhancing the academic performance and educational adjustment of these students.

کلیدواژه‌ها English

  • Acceptance and Commitment Therapy
  • self-regulated learning
  • academic engagement
  • specific learning disorder
  • elementary school students
بیگم شهرآئینی، فاطمه و زرگری، ملیحه و قانع، عاطفه،1405،بررسی نقش مهارت های روان شناختی معلمان در ایجاد محیط یادگیری اثربخش و مدیریت رفتار دانش آموزان،دومین همایش بین المللی آموزش نوین: پیوند روانشناسی و تربیت در مسیر تحول آموزشی،ملکان،https://civilica.com/doc/2672207
پورطالب, نرگس , بدری گرگری, رحیم , نعمتی, شهروز و هاشمی, تورج . (1399). اثربخشی برنامه آموزش پذیرش و تعهد بر میزان تابآوری‌تحصیلی در دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی, 11(4), 131-147https://doi.org/10.22059/japr.2021.301283.643504
جعفری، مرضیه و فرهادی امنیه، عاطفه و اسدی، سوسن و جلالی اصفهانی، زهرا،1403،اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر یادگیری مفاهیم درسی و درک مطلب در دانش آموزان،اولین همایش بین المللی ایده های تحول آفرین در زمینه مطالعات فرهنگی و آموزشی در آموزش و پرورش با تاکید بر اقدام پژوهی، درس پژوهی و روایت پژوهی در هزاره سوم،https://civilica.com/doc/2118333
خدیری، آذر و بلوطی، علیرضا،1404،اثر بخشی بازی درمانی مبتنی بر هوش مصنوعی بر خودتنظیمی کودکان با اختلال یادگیری خاص،اولین همایش مطالعات علوم تربیتی و رهبری آموزشی قرن ۲۱،بابل،https://civilica.com/doc/2610172
خوشنود، ارغوان،1404،بررسی نقش خودتنظیمی یادگیری، تاب آوری تحصیلی، انگیزش درونی و حمایت ادراک شده معلم در ارتقای عملکرد تحصیلی و بهزیستی روان شناختی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی علوم تربیتی، آموزش و پرورش و آینده ایران،اهواز،https://civilica.com/doc/2663237
رضائی زاده، سحر و صالحی، فرشته و برخوردار، زهرا و برخوردار، فاطمه،1404،اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر یادگیری مفاهیم درسی و درک مطلب در دانش آموزان،چهارمین همایش ملی ایده های کاربردی در علوم تربیتی، روانشناسی و مطالعات فرهنگی،بوشهر،https://civilica.com/doc/2486861
رحمتی، کیان،1405،اثربخشی یادگیری ترکیبی در کاهش تکلیف گریزی و افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان ابتدایی،نخستین همایش و نشست بین المللی پیشروان و ایده پردازان آموزشی و علوم انسانی افق های نوین در پرتو فناوری های نوظهور،اردبیل،https://civilica.com/doc/2661110
عزیزی, امین , فرهنگی, عبدالحسن و حسین پور, رضا . (1404). اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر باور تحصیلی، تنظیم هیجانی، خودکارآمدی تحصیلی و سازگاری تحصیلی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی, 16(3), 229-249. 10.22059/japr.2023.351670.644460
فدایی نژاد، وحید،1404،تحلیل نقش فناوری های نوین آموزشی، یادگیری شخصی سازی شده، خودتنظیمی یادگیری، انگیزش تحصیلی و تعامل معلم–دانش آموز در ارتقای کیفیت آموزش و سلامت روان دانش آموزان،دومین همایش بین المللی پژوهش های تحول آفرین افسران پیشرفت ایران،اهواز،https://civilica.com/doc/2662929
فرجی، رباب و شهسوار، معصومه و شاهدوست، مهدی و پریز، سهیلا و درخشان، لیلا،1404،اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص،نخستین همایش ملی مشاوره پیشگیرانه با محوریت معنا بخشی،اردبیل،https://civilica.com/doc/2652973
فلاح زاده، زهرا و زکی زاده، تینا و عبدالرحیمی، حوری،1404،مقایسه کارکردهای اجرایی (حافظه کاری، کنترل بازداری و انعطاف پذیری شناختی) بین دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص و هم سالان عادی شهر کرج،دهمین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در آموزش و پژوهش،محمودآباد،https://civilica.com/doc/2653753
قاسمیان نیا، سینا،1405،مدل یابی نقش شایستگی دیجیتال معلمان در یادگیری عمیق و درگیری تحصیلی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی پژوهش در عصر نوین،اهواز،https://civilica.com/doc/2662212
گله دار، هادی،1404،رویکردهای نوین هوش مصنوعی در شبیه سازی موقعیت های آموزشی و ارتقای درگیری تحصیلی دانش آموزان در مدارس،دومین همایش و نشست علمی نخبگان پیشرو در حوزه علوم تربیتی، روان شناسی و آموزش و پرورش،اردبیل،https://civilica.com/doc/2662019
ماهروبختیاری، محسن و کرمی خانجمالی، امین و پیشداد، خسرو،1403،اختلالات یادگیری خاص و مشکلات روانی اجتماعی در کودکان،شانزدهمین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی،شیروان،https://civilica.com/doc/2173458
مفیدی، آمنه و قلی زاده، ویدا و خانبابائی، سهیلا و جعفرزاده، آرزو،1404،نقش روش های تعاملی در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان ابتدایی،دومین همایش و نشست علمی نخبگان پیشرو در حوزه علوم تربیتی، روان شناسی و آموزش و پرورش،اردبیل،https://civilica.com/doc/2656130
نبوی لاریمی، سید محمدتقی،1404،بررسی نقش ذهن آگاهی، خودتنظیمی یادگیری و انگیزش تحصیلی در ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری،دومین همایش بین المللی پژوهش های تحول آفرین افسران پیشرفت ایران،اهواز،https://civilica.com/doc/2655318
 
Autin, F., Batruch, A., & Butera, F. (2021). The function of academic engagement in educational achievement: A longitudinal perspective. Frontiers in Psychology, 12, 727794. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.727794⁠
Akbari, M., Seydavi, M., Davis, C. H., Levin, M. E., Twohig, M. P., & Zamani, E. (2022). The current status of acceptance and commitment therapy (ACT) in Iran: A systematic narrative review. Journal of Contextual Behavioral Science, 26, 85–96. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2022.08.007⁠
 Butler, C. M., & De La Paz, S. (2021). A synthesis on the impact of self-regulated instruction on motivation outcomes for students with or at risk for learning disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 36(4), 267–279. https://doi.org/10.1111/ldrp.12264
Christodoulou, V., Flaxman, P. E., & Lloyd, J. (2021). Acceptance and commitment therapy in group format for college students. Journal of College Counseling, 24(3), 210–223. https://doi.org/10.1002/jocc.12192
de la Fuente,J., Sander, P., Kauffman, D. F., & Yilmaz Soylu, M. (2020). Differential effects of self- vs. external-regulation on learning approaches, academic achievement, and satisfaction in undergraduate students. Frontiers in Psychology, 11, 543884. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.543884⁠
Enayati Shabkolai, M., & Enayati Shabkolai, M. (2021). The effectiveness of acceptance and commitment therapy on social adjustment, academic self-regulation and cognitive flexibility of students with special learning disabilities. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies, 2(1), 255–265. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.2.1.23
Fledderus, M., Bohlmeijer, E. T., Pieterse, M. E., & Schreurs, K. M. G. (2020). Acceptance and commitment therapy as guided self-help for psychological distress: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 88(2), 125–138. https://doi.org/10.1037/ccp0000452
Johnson, E., Masser, J. S., & Spears, L. (2023). Self-regulated learners: A comprehensive, translational framework for students with learning disabilities. Exceptionality, 31(1), 52–68. https://doi.org/10.1080/09362835.2021.1938063⁠
Katajavuori, N., Vehkalahti, K., & Asikainen, H. (2023). Promoting university students’ well-being and studying with an acceptance and commitment therapy-based intervention. Current Psychology, 42, 4900–4912. https://doi.org/10.1007/s12144-021-01837-x
⁠ Levin, M. E., Krafft, J., Hicks, E. T., Pierce, B., & Twohig, M. P. (2020). A randomized dismantling trial of the open and engaged components of acceptance and commitment therapy in an online self-help program for distressed college students. Behaviour Research and Therapy, 126, 103557. https://doi.org/10.1016/j.brat.2020.103557⁠
McKeown, D., FitzPatrick, E., Ennis, R. P., & Sanders, S. (2021). Self-regulated strategy development: A framework for effective instruction across the content areas. Learning Disabilities Research & Practice, 36(3), 184–187. https://doi.org/10.1111/ldrp.12256⁠
Theobald, M. (2021). Self-regulated learning training programs enhance university students’ academic performance, self-regulated learning strategies, and motivation: A meta-analysis. Contemporary Educational Psychology, 66, 101976. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2021.101976⁠
Valle, A., Regueiro, B., Núñez, J. C., Rodríguez, S., Piñeiro, I., & Rosário, P. (2021). School engagement, academic achievement, and self-regulated learning. Sustainability, 13(6), 3011. https://doi.org/10.3390/su13063011⁠
Viskovich, S., & Pakenham, K. I. (2020). Randomized controlled trial of a web-based acceptance and commitment therapy program to promote mental health in university students. Journal of Clinical Psychology, 76(6), 929–951. https://doi.org/10.1002/jclp.22848⁠ 
  • تاریخ دریافت 14 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 31 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش 25 اردیبهشت 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما