نقش پنهان ادراک شادی و رضایت از مدرسه در تبیین بی‌حوصلگی تحصیلی: آزمون نقش میانجی جهت‌گیری مثبت به مدرسه

10.22034/jnael.2026.601829.1012

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (کمی )

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیک، تهران، ایران.

3 دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده
پژوهش حاضر با هدف برازش مدل مفهومی بی‌حوصلگی تحصیلی بر اساس ادراک شادی و رضایت از مدرسه با نقش میانجی جهت‌گیری مثبت به مدرسه در دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم انجام شد. روش پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس شهر مریوان در سال تحصیلی 1403-۱۴۰4 بودند بین آن‌ها ۳۱۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده بر اساس جدول مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌های بی‌حوصلگی تحصیلی ،مدرسه شاد و جهت‌گیری مثبت به مدرسه بودند. جهت تعیین روایی ابزار پژوهش از روایی صوری و محتوایی استفاده شد و روایی پرسشنامه‌ها خوب ارزیابی شد. جهت تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که به ترتیب برای بی‌حوصلگی تحصیلی ۹۳/۰، شادی در مدرسه ۷۶/۰ و جهت‌گیری مثبت به مدرسه ۹۷/۰ برآورد شد. به منظور تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و تکنیک معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای Smart Pls-4 و Spss-29 استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است و شادی در مدرسه بر بی‌حوصلگی تحصیلی اثر مستقیم و منفی (۲۹/۰-، ۰۰۱/۰>p) و بر جهت‌گیری مثبت به مدرسه اثر مستقیم و مثبت (۳۷/۰، ۰۰۱/۰>p) دارد. همچنین جهت‌گیری مثبت به مدرسه بر بی‌حوصلگی تحصیلی اثر مستقیم و منفی (۴۴/۰-، ۰۰۱/۰>p) دارد. اثر غیرمستقیم شادی در مدرسه بر بی‌حوصلگی تحصیلی از طریق جهت‌گیری مثبت به مدرسه (۱۶/۰-، ۰۰۱/۰>p) معنادار بود. نتایج پژوهش نشان داد که شادی در مدرسه با تقویت جهت‌گیری مثبت دانش‌آموزان، به کاهش بی‌حوصلگی تحصیلی آنان منتهی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Hidden Role of Perceived Happiness and Satisfaction with School in Explaining Academic Boredom: Testing the Mediating Role of Positive Orientation towards School

نویسندگان English

Borzoo Amirpour 1
Bahar Fathi 2
Leila Abdolma;eki 3
1 Associate Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 . M.A. in Psychology, Islamic Azad University, Electronic Branch, Tehran, Iran.
3 . Ph.D. in Psychology, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده English

This study tested a conceptual model explaining how perceived happiness and satisfaction with school relate to academic boredom, focusing on whether positive orientation towards school mediates this relationship. The research followed a descriptive-correlational design. The population comprised all female second-year theoretical high school students in Marivan during the 2024–2025 academic year (N = 1631), from which 310 participants were selected through simple random sampling based on Morgan's table. Data were collected using the Academic Boredom Scale (Abedi et al., 2022), the Happy School Scale (Gharibzadeh et al., 2023), and the Positive Orientation towards School Scale (Ahmadi & Abolmaali Alhosseini, 2023). Face and content validity were confirmed, and Cronbach's alpha coefficients were 0.93, 0.76, and 0.97, respectively. Data were analyzed using Pearson correlation and structural equation modeling via Smart PLS-4 and SPSS-29. The model demonstrated good fit. Happiness at school had a direct, negative effect on academic boredom (β = -0.29, p < 0.001) and a direct, positive effect on positive orientation (β = 0.37, p < 0.001). Positive orientation had a direct, negative effect on academic boredom (β = -0.44, p < 0.001). The indirect effect of happiness on academic boredom through positive orientation was also significant (β = -0.16, p < 0.001). These findings suggest that happiness at school reduces academic boredom by strengthening students' positive orientation.

کلیدواژه‌ها English

  • Perceived Happiness and Satisfaction with School
  • Academic Boredom
  • Positive Orientation towards School
  • Female High School Students
  • تاریخ دریافت 19 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 08 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 26 مرداد 1405